Our Gallery

Contact Info

Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (rzym.-kat.)

Lokalizacja:

Adres: Świecie 53, 59-820 Świecie

Gmina Leśna, powiat lubański, woj. dolnośląskie

50°59′26,70″N 15°17′20,54″E

Historia kościoła i parafii:

Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa wzmiankowany jest po raz pierwszy w źródłach w 1346 r. Obiekt ten został zniszczony w czasie trwania wojny 30-letniej, kiedy to był wykorzystywany przez wojsko jako stajnia. Obecna zaś świątynia powstała jako ewangelicka ok. 1649 r. W 1669 r. na kalenicy dachu kościoła wzniesiono sygnaturkę z zegarem. 20 lat później kościół pokryto nowym dachem. Obiekt został nieznacznie rozbudowy w XVIII w. Do zakończenia II wojny światowej kościół w Świeciu pełnił funkcję ewangelickiej świątyni parafialnej. W latach 1979-1980 przeprowadzono prace remontowe przy dachu kościoła oraz odgrzybianie murów świątyni. W 1996 r. uszczelniono pokrycie dachu, zaś w 1998 r. założono nową instalację elektryczną. W 1999 r. wykonano częściową nową powłokę malarską wnętrza kościoła. Obecnie kościół w Świeciu jest świątynią filialną parafii w Leśnej. Kościół wpisany do rejestru zabytków 945 z dnia 13.09.1961.

Cmentarz przykościelny:

Powierzchnia [ha]: ogólna 0,25

Nie posiadamy pewnych informacji na temat pierwszego cmentarza przykościelnego, choć przyjąć należy, że funkcjonował on już w dobie średniowiecza. Obecny, założony został w XVII w. w czasie budowy nowej świątyni. W 1719 r. powiększony i wyznaczony przez mur. Część muru cmentarnego przylegającego bezpośrednio do budynku kościoła wraz z bramą, wzniesione zostały w 1719 r., o czym informuje tablica erekcyjna umieszczona na bramie. Pierwotny cmentarz na planie zbliżonym do owalu, został powiększony w kierunku zachodnim w XIX w. Na cmentarzu zostali pochowani przedstawiciele rodów szlacheckich von Uchtritz oraz von Spiller. Do zakończenia II wojny światowej funkcjonował jako cmentarz ewangelicki, po roku 1945 dokonano likwidacji większości historycznych pochówków, zachowując kilka płyt epitafijnych oraz te, umieszczone w linii muru cmentarnego. W 1986 r. wykazano dość dużą liczbę zachowanych przedwojennych nagrobków. W 2008 r. przeprowadzono remont muru i bramy cmentarnej. Cmentarz wpisany do rejestru zabytków 943/J z 07.02.1989 r.

Historia wsi

Historia miejscowości Świecie jest nierozerwalnie związana z istniejącym tu od czasów średniowiecznych zamkiem obronnym. Obiekt ten o nazwie „Sweta” wzmiankowany jest w źródłach historycznych pierwszy raz w 1329 r. Sama miejscowość Świcie należała zatem do okręgu dóbr zamkowych, władanych przez księcia Henryka I. W 1346 r. dobra zamkowe przeszły pod władze Korony Czeskiej. W 1385 r. zamek i dobra stały się natomiast własnością rycerskiej rodziny von Uechtritz. Po wygaśnięciu gałęzi tego rodu, dobra zamkowe Świcie zostały podzielone na trzy części w 1592 r., które aż do 1638 r. należy do innych gałęzi rodu von Uechtritz. W 1635 r. Świecie znalazło się w granicach księstwa Saksonii. W 1665 r. majątek został zakupiony przez Daniela von Loeben, zaś w 1719 r. dobra stały się własnością feldmarszałka Jakoba Friedricha von Flemminga. Sześć lat później majątek okupił Jan Kazimierz Rayski. W międzyczasie, w 1712 r., w Świeciu założono szkołę ewangelicką. Kolejno posiadaczami wsi byli przedstawiciele rodu von Gersdorff. W 1798 r. Świecie składało się z dwóch osobnych majątków, zaś mieszkańcy miejscowości w zdecydowanej większości trudnili się tkactwem chałupnicznym. Wówczas też wymienia się tu 344 domostwa. W 1803 r. miejscowość padła ofiarą powodzi. W 1825 r. w Świeciu wymienia się 340 domostw, kościół ewangelicki i szkołę ewangelicką, 3 młyny wodne, wiatrak i cegielnię. Taki obraz wsi utrzymywał się aż do końca XIX w. W 1870 r. miejscowy majątek leżał w posiadaniu pana von Galdern, zaś na początku XX w. zakupił go Ernst von Gütschow, jednoczesny właściciel zamku Czocha. Jeśli chodzi o przynależność administracyjną, to od 1815 r. W okresie przedwojennym Świecie było typowo letniskowo-uzdrowiskową. Świecie zostały włączone w granicę pruskiego Śląska, pozostając aż do 1945 r. częścią powiatu lubańskiego.

Ciekawe strony internetowe dotyczące cmentarza i kościoła:

https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-249762

https://360.kulturnet.pl/Koscioly_LGD/1.html

https://polska-org.pl/519001,Swiecie,Kosciol_Najswietszego_Serca_Pana_Jezusa.html

Bibliografia

  • Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze – Świecie, karta kościoła filialnego pw. Serca Pana Jezusa, oprac. E. Sawińska, 1999 r.
  • Świecie, karta cmentarza parafialnego, oprac. K. Myśliński 1986 r.,
  • Literatura:
  • Knie J., Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien, Breslau 1830
  • Knie J., Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien, 1845
  • Prace konserwatorskie na terenie województwa dolnośląskiego w latach 1979-1999, red. G. Grajewski, E. Kica, Wrocław 2005.
  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, T. 2, M-Ż, reg. M. Staffa, Wrocław 2003 Weczerka W.
  • Handbuch der historischen Stätten. Schlesien, Stuttgart 1977.