Wieś Rębiszów Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (rzym.-kat)
Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (rzym.-kat)
Lokalizacja:
Adres: Grabiszyce Górne 5, 59-820 Leśna
Gmina Mirsk, powiat lwówecki, woj. dolnośląski
50º 57′ 11.851″ N 15º 26′ 37.248″ E
Historia kościoła i parafii:
Dzisiejszy kościół pomocniczy pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny, wzniesiono w latach 1566-1568 przez protestantów, jako kościół cmentarny z inicjatywy rodziny von Schaffgotschów. W dobie reformacji pierwszym pastorem powstałej w 1530 r. parafii ewangelickiej w Rębiszowie został Christoph Wagenknecht z Gryfowa. W 1654 r. świątynia została przekazana katolikom i przebudowana w XVIII wieku w stylu barokowym. Kolejny remont kościoła miał miejsce w XIX w. Po 1945 r. kościół stał się świątynią filialną, zaś od 1972 r. pomocniczą parafii w Rębiszowie. Kościół wpisany do rejestru zabytków: 5J/A/01 z dnia 25.09.2001 r.
Cmentarz przykościelny:
Powierzchnia [ha]: ogólna 0,2
Cmentarz przy kościele Nawiedzenia NMP powstał wraz z kościołem w XVI w. Miał zostać poświęcony przez pastora Wagenknechta w 1568 r. Co ciekawe, na początku służył społeczności protestanckiej, później zaś katolickiej, a po powstaniu w Rębiszowie kościoła ewangelickiego, pełnił funkcję pola grzebalnego zarówno dla katolików jak i ewangelików. Taki stan rzeczy pozostawał niezmienny aż do zakończenia II wojny światowej. Po 1945 r. zlikwidowano niemal wszystkie przedwojenne pochówki i nagrobki, których w 1988 r. (włącznie z zachowanymi epitafiami) miało być 13.
Historia wsi
Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi już z lat 1295-1305, kiedy to wzmiankowano Rębiszów jako Rabysow. Później miejscowość odnotowywana była pod nazwami Rabischau, Rabishaw i Rabishau. Lokacja wsi nastąpiła około 1330 r. od 1399r. wieś była w posiadaniu rodziny von Schaffgotsch – właścicieli zamku Gryf (Gotsche Schoff). Rębiszów wówczas stanowił niewielką osadę bez kościoła. Mieszkańcy należeli do parafii w Gierczynie. Pierwszym właścicielem jest Gotsche Schoff. W 1431 r. po spaleniu Lubomierza, husyci zniszczyli również Rębiszów. W dobie reformacji mieszkańcy Rębiszowa przeszli na protestantyzm. W okresie wojny trzydziestoletniej ( 1618-1648) Rębiszów był miejscem stacjonowania wojsk, a co za tym idzie, doszło do znacznych zniszczeń na terenie wsi. W 1738 r. w miejscowości powstała huta cyny, która funkcjonowała do 1756 r. W 1747 r. w Rębiszowie powstał dom modlitwy dla protestantów. W 1765 r. wieś zamieszkiwało 17 kmieci, 40 zagrodników, 294 chałupników i 14 rzemieślników. W 1798 r. były we wsi już dwa kościoły : ewangelicki i katolicki, pastorówka, szkoła, młyn wodny oraz folwark. Mieszkało tu 17 kmieci, 165 zagrodników i 63 chałupników. W 1825 r. we wsi znajdowało się 318 budynków, 2 kościoły, szkoła ewangelicka z nauczycielem i dwoma pomocnikami nauczyciela, gajówka, folwark, młyn do mielenia kory dębowej, olejarnia, tartak, młyn wodny, 8 warsztatów płócienniczych i 2 kuźnie. W 1925 w Rębiszowie zamieszkiwało 1406 mieszkańców. Wymienia się również 165 gospodarstw poniżej 5 hektarów, 38 gospodarstw poniżej 10 hektarów, 13 poniżej 20 hektarów i 4 powyżej 25 hektarów. Po zakończeniu II wojny światowej Rębiszów znalazł się granicach Polski, a w związku z tym nastąpiło wysiedlenie ludności niemieckiej i sprowadzenie tu osadników polskich.
Ciekawe strony internetowe dotyczące cmentarza i kościoła:
https://polska-org.pl/505193,Rebiszow.html
Bibliografia
- Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze
- Rębiszów, karta zabytku: kościół filialny pw. św. Bartłomieja, ob. pomocniczy pw. Nawiedzenia NMP, oprac.: J. Skarbek 2000 r.
- Literatura:
- Prace konserwatorskie na terenie województwa dolnośląskiego w latach 1979–1999, red. G. Grajewski, E. Kica, Wrocław 2005.
- Słownik geografii turystycznej Sudetów, T. 2, cz. 2, M-Ż, red. M. Staffa, Wrocław 2003.





