Wieś Złotniki Lubańskie
Kościół pw. św. Józefa (rzym.-kat.)
Lokalizacja:
Adres: Złotniki Lubańskie 95a, Złotniki Lubańskie 59-820
Gmina Leśna, powiat lubański, woj. dolnośląskie
51º 0′ 47.751″ N 15º 20′ 28.19″ E
Historia kościoła i parafii:
Pierwszy kościół w Złotnikach Lubańskich powstał jako świątynia ewangelicka, na podstawie pozwolenia elektora saskiego Jana Jerzego III. Budowę rozpoczęto w 1685 r., zaś poświęcenie gotowego obiektu nastąpiło w 1694 r. Pierwszym znanym pastorem w Złotnikach Lubańskich został Krystian Gotfryd Schärdinger. Ówczesny kościół spłonął wraz z całą wsią w 1834 r. W związku z tym świątynię odbywano choć w skromniejszej formie, a jej poświęcenie nastąpiło w 1839 r. W 1845 r. bryła kościoła wzbogacona została o wieżę. Kościół służył miejscowej społeczności ewangelickiej do czasu zakończenia II wojny światowej. Obecnie jest kościołem filialnym parafii św. Jadwigi Śląskiej w Gryfowie Śląskim.
Cmentarz przykościelny:
Powierzchnia [ha]: ogólna 0,30
Nie wiemy jak wyglądał pierwotny cmentarz przykościelny, który musiał powstać w Złotnikach Lubańskich wraz z chwilą wzniesienia pierwszego kościoła w XVII w. Być może został on założony na planie zbliżonym do owalu, jakkolwiek jest to jedynie jedna z możliwości. Obecny cmentarz wykształcony został po odbudowie, strawionej przez pożar świątyni, a zatem w pierwszej połowie XIX w. Niestety do naszych czasów nie zachowały się żadne historyczne nagrobki. Po 1945 r. nie powiększano terenu cmentarza.
Historia wsi
Powstanie dzisiejszej wsi Złotniki Lubańskie (wcześniej miasta), związane jest z prowadzoną w tych okolicach w XVII w. eksploatacją złota. W 1672 r. Christoph von Nostiz otrzymał od elektora saskiego Jana Jerzego II przywilej lokacji nowej osady targowej. W 1677 r. nastąpiła lokacja miasteczka górniczego. Szybko jednak zakończyło się wydobycie złóż złota, co spowodowało spowolnienie rozwoju miasta, zaś jego mieszkańcy zaczęli zajmować się popularnymi na tym obszarze zajęciami, tj. rolnictwem i tkactwem chałupnicznym. Już w 1815 r. Złotniki Lubańskie utraciły prawa miejskie. W 1830 r. we wsi wzmiankuje się istnienie 97 domów oraz 68 warsztatów tkackich. Wówczas też zamieszkiwało tu 348 mieszkańców. W 1827 r. wzniesiono tutaj wiatrak. w 1834 r. w Złotnikach Lubańskich wybuchł wielki pożar, który strawił większą część zabudowany mieszkalnej oraz publicznej miejscowości. Na początku XX w. zapomniano już niemal o górniczej i przemysłowej roli dawnego miasta, zaś wykorzystywać zaczęto jego walory turystyczne. W 1939 r. Złotniki Lubańskie liczyły 399 mieszkańców. Od 1815 r. wieś znalazła się w granicach pruskiego Śląska, wchodząc od 1816 r. w skład powiatu lubańskiego. Po zakończeniu II wojny światowej wysiedlono z miejscowości mieszkańców niemieckich, a na ich miejsce sprowadzono osadników polskich z terenów Kresów Wschodnich. w latach 1945-1954 Złotniki Lubańskie należały do Gminy Biedrzychowice, współcześnie zaś należą do Gminy Leśna.
Ciekawe strony internetowe dotyczące cmentarza i kościoła:
https://polska-org.pl/521143,Zlotniki_Lubanskie,Kosciol_sw_Jozefa.html
https://fotopolska.eu/Zlotniki_Lubanskie/b25251,Kosciol_sw_Jozefa.html
Bibliografia
- Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze – Złotniki Lubańskie, karta kościoła ewangelickiego, ob. katolickiego, filialnego św. Józefa, oprac. I.
- Epa, 2015 r.- Złotniki Lubańskie, karta cmentarza parafialnego, oprac. K. Myśliński 1986 r., Literatura:
- Knie J., Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien, Breslau 1830
- Knie J., Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien, 1845
- Prace konserwatorskie na terenie województwa dolnośląskiego w latach 1979-1999, red. G. Grajewski, E. Kica, Wrocław 2005.
- Słownik geografii turystycznej Sudetów, T. 2, M-Ż, reg. M. Staffa, Wrocław 2003 Weczerka W.
- Handbuch der historischen Stätten. Schlesien, Stuttgart 1977.