Cmentarz przykościelny:

Powierzchnia [ha]: ogólna 0,17

Cmentarz przykościelny we wsi Kochanów powstał zapewne wraz z budową kościoła. Niestety, nie odnaleziono konkretnych danych, dotyczących daty jego założenia, jednak sądząc po kształcie zbliżonym do owalu możemy przypuszczać, że zachowane do dziś założenie zostało wytyczone poprzez wzniesienie kamiennego muru cmentarnego w momencie budowy nowej świątyni w XVIII w. Zasięg terytorialny cmentarza nie ulegał większym zmianom na przestrzeni wieków. W XIX w. w linii muru umieszczono dwie bramy na terenie cmentarza, które zachowały się po dzień dzisiejszy. Po roku 1945 cmentarz przykościelny został zlikwidowany. Już w 1987 r. na jego terenie nie wykazano żadnych wolnostojących nagrobków. W murze kościoła można znaleźć ciekawe i wyjątkowe epitafium niemowlęcia, II poł. XVI w., z przedstawieniem dziecka.

Nie udało się pozyskać źródeł ikonograficznych, ukazujących bezpośrednio teren cmentarza przykościelnego. Był on ukazywany wraz z bryłą kościoła na widokówkach z Kochanowa, wydawanych w XX w. Widoczny na nich zasięg terytorialny cmentarza jest identyczny jak ten, zachowany do dziś. Kształt muru cmentarnego, ukazany natomiast na mapie topograficznej z pocz. XX w., różni się natomiast od stanu faktycznego, co uzasadnić należy schematycznym wykonaniem mapy, ponieważ cmentarz nie zmieniał swojego zasięgu.

Historia wsi

Na temat wsi Kochanów wzmiankowano w źródłach historycznych już w roku 1289 r. Pierwsze informacje dotyczyły ofiarowania wsi przez czeskiego króla Wacława II księciu świdnickiemu Bolko I. Przez to Kochanów został włączony w granice księstwa świdnickiego. W 1365 r. Bolko I podarował te wieś ze wszystkimi prawami swojemu wnukowi księciu Bolkowi II. Następnie Kochanów stał się własnością opactwa cystersów w Krzeszowie i pozostał w ich władaniu aż do sekularyzacji klasztoru w 1810 r. W czasie trwania wojny 30-letniej ucierpiała zarówno sama wieś, jak i położony na jej obszarze kościół, który został spalony. W 1636 r. wojska cesarskie spaliły zabudowania parafialne, które odbudowano w roku 1638. Po zakończeniu I wojny śląskiej, Kochanów wraz z całym Śląskiem dostał się pod panowanie pruskie. W 1785 r. w Kochanowie działała też szkoła katolicka. W tym czasie wieś zamieszkiwało 587 mieszkańców, w tym 20 kmieci, 10 ogrodników i 53 chałupników. W 1830 r. w Kochanowie wymieniono 90 domów, w których zamieszkiwało 632 mieszkańców, w tym 10 ewangelików. Działała tu nadal szkoła katolicka z jednym stałym nauczycielem i jednym nauczycielem pomocniczym. Pracowało na terenie wsi ponad 30 tkaczy, 1 gorzelnik, który prowadził karczmę. We wsi znajdował się również młyn wodny. Piętnaście lat później nie zmieniła się liczba domostw, wzrosła natomiast liczba mieszkańców wsi, która w 1845 r. wynosiła już 740 osób, w tym 19 ewangelików. Na terenie wioski wymieniono wówczas 2 wiatraki oraz 12 wapienników. Jak podają źródła, we wsi w roku 1871 zamieszkiwało 702 mieszkańców, natomiast w 1900 r. 441 osób. W 1925 r. wskazano, że z 396 mieszkańców wsi 32 stanowili ewangelicy, a 364 katolicy. W 1939 r. wieś liczyła 401 mieszkańców. Od 1815 r. Kochanów wraz z całym Śląskiem stał się częścią pruskiej Prowincji Śląskiej, a od 1816 aż do 1945 r. przynależał administracyjnie do powiatu kamiennogórskiego. Po zakończeniu II wojny światowej wieś opuścili jej niemieccy mieszkańcy, na miejsce których napłynęli osadnicy polscy. W latach 1945–1998 r. Kochanów leżał w granicach województwa jeleniogórskiego, dziś należy do województwa dolnośląskiego.

Ciekawe strony internetowe dotyczące cmentarza i kościoła:

KOCHANÓW – KOŚCIÓŁ ŚW. MARCINA

Bibliografia

Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze:

• Kochanów, kartka zabytku: kościół filialny pw. św. Mateusza, oprac. E. Sawińska, 1995 r.
• Kochanów, karta cmentarza, oprac. R. Rózga, 1987 r.

Literatura

• Heimatbuch des Kreises Landeshut in Schlesien, Bd. 2, hrsg. E. Kunick, Landeshut 1929
• Knie J., Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien, Breslau 1830
• Knie J., Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien, 1845
• Prace konserwatorskie na terenie województwa dolnośląskiego w latach 1979–1999, Wrocław 2005.
• Rose A., Kloster Grüssau, Stuttgart 1974
• Zimmermann F.A., Beyträge zur Beschreibung von Schlesien, Bd. 5, Brieg 1785
• Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 8: Kotlina Kamiennogórska, Wzgórza Bramy Lubawskiej, Zawory, red. Marek Staffa, Wrocław 1997.
• Józef Pater, Katalog ruchomych zabytków sztuki sakralnej w Archidiecezji Wrocławskiej, Wrocław 1982.
• Stanisław Książek, Terytorialna organizacja kościelna Kotliny Kamiennogórskiej w XX wieku, Kamienna Góra 2000.